Schaal en legenda:
hoe je een kaart leest. 📏
Op een kaart is alles veel kleiner dan in het echt. Maar hoeveel kleiner? En wat betekenen al die tekentjes? Met de schaal en de legenda kun je elke kaart lezen!
Wat is schaal?
De schaal vertelt hoeveel kleiner de kaart is dan de werkelijkheid.
Een schaal van 1 : 100.000 betekent: 1 centimeter op de kaart is 100.000 centimeter in het echt.
Rekenen met schaal
Op een kaart met schaal 1 : 50.000 is 1 cm gelijk aan 500 meter.
Meet je 4 cm tussen twee dorpen, dan liggen ze 2 kilometer van elkaar.
Groot of klein?
Een kaart met een grote schaal (zoals 1 : 1000) laat een klein gebied heel gedetailleerd zien, zoals een straat.
Een kaart met een kleine schaal (zoals 1 : 10.000.000) laat een groot gebied zien, zoals een heel land, maar met weinig details.
Schaalstok
Op veel kaarten staat ook een schaalstok: een streepje met daarbij hoeveel kilometer het is.
Met een liniaal of een strookje papier kun je zo snel afstanden meten.
De legenda
De legenda is de uitleg van de tekens en kleuren op de kaart.
Je ziet bijvoorbeeld welk lijntje een snelweg is, welk tekentje een kerk is en welke kleur een bos is.
Bekende symbolen
Op Nederlandse topografische kaarten zijn er vaste symbolen.
Een kruisje is een kerk, een klein vlaggetje een molen, en blauwe lijnen zijn sloten en rivieren.
Hoogtelijnen
Op sommige kaarten staan hoogtelijnen: lijnen die plekken op dezelfde hoogte verbinden.
Liggen de lijnen dicht bij elkaar, dan is het steil. Liggen ze ver uit elkaar, dan is het vlak.
Alles samen
Met de schaal, de legenda en de windroos kun je elke kaart lezen.
Zo kun je uitzoeken hoe ver iets is, in welke richting je moet en wat je onderweg tegenkomt.
📏 Schaal omrekenen
Wat weet jij nog over schaal en legenda?
8 vragen — 10 punten per goed antwoord.
Kies een antwoord en klik daarna op Volgende vraag. Fout? Geen probleem, je mag gewoon verder!
Wat vertelt de schaal van een kaart?
💬 Bijvoorbeeld 1 : 100.000.
Bij schaal 1 : 100.000 is 1 cm hoeveel in het echt?
💬 100.000 cm is 1 km.
Bij schaal 1 : 50.000 meet je 4 cm. Hoe ver is dat?
💬 1 cm is 500 meter.
Wat laat een kaart met een grote schaal zien?
💬 Zoals een straat.
Wat is een schaalstok?
💬 Hij blijft kloppen bij kopiëren.
Wat is de legenda?
💬 Het betekent: wat gelezen moet worden.
Wat betekenen hoogtelijnen die dicht bij elkaar liggen?
💬 Ver uit elkaar is vlak.
Wat is oriëntatielopen?
💬 Een echte sport!
🪨 De Schaalsteen
De unieke verzamelsteen van deze aardrijkskundeles.
Symbool: een liniaal op een kaart.
Beantwoord alle 8 vragen om de Schaalsteen te verdienen.